Keuzedelen MBO

Aan de basis van het Certificaat Digitale vaardigheden ligt het onderzoek Ctrl-Alt-Delete van de Universiteit van Twente. Uit dit onderzoek bleek dat werknemers, schoolverlaters en stagiaires niet voldoende digitaal vaardig zijn. Productiviteitsverlies door het ontbreken van adequate digitale vaardigheden kost Nederland rond de 19 miljard euro per jaar. Op basis van dit onderzoek heeft het ECP (Platform voor de Informatiesamenleving) binnen het project e-Userskills een standaard voor digitale vaardigheden laten ontwikkelen. Op basis van diverse expertmeetings met ruim honderd vertegenwoordigers uit diverse beroepen en branches is de inhoud bepaald. De inhoud van deze standaard is vastgelegd in het Certificaat Digitale vaardigheden. Hierin wordt beschreven welke basisvaardigheden elke burger, student en werknemer nodig heeft.

Uitgangspunt

Uitgangspunt bij de ontwikkeling van deze standaard is een minimaal basisniveau voor elke (aankomend) medewerker en burger in Nederland. Daarnaast is er een gevorderd niveau ontwikkeld waarbij gedifferentieerd kan worden naar verschillende functies.

In het bedrijfsleven komt dit uitgangspunt ook vaak terug. Organisaties stellen steeds vaker de eis aan elke medewerker om te voldoen aan het basisniveau digitale vaardigheden. Daarnaast zien we dat voor verschillende functies aanvullende eisen worden gesteld voor verschillende onderdelen uit de standaard Certificaat Digitale vaardigheden.

Afbeelding2

Afbeelding1

Keuzedelen mbo

Na oplevering van de standaard voor het Certificaat Digitale vaardigheden is er vanuit het bedrijfsleven en het mbo gevraagd om een vertaling te maken naar keuzedelen voor het mbo. Een mbo-opleiding bestaat uit een basisdeel, profieldelen en keuzedelen. Met keuzedelen kan de student zich verbreden of verdiepen. Meer informatie is te vinden op de website van de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB).

Er zijn twee keuzedelen opgeleverd en vastgesteld: een basisvariant (K0022) en een gevorderde variant (K0023). Het zijn beide generieke keuzedelen, wat betekent dat ze aan alle mbo-opleidingen gekoppeld zijn. Ook heeft de minister besloten aan dit keuzedeel een certificaat te verbinden.

“Alleen keuzedelen die een zelfstandige betekenis hebben op de arbeidsmarkt, komen in aanmerking voor het hieraan verbinden van een certificaat. Het gaat hierbij om arbeidsmarktrelevante keuzedelen die ervoor zorgen dat werkenden en werkzoekenden breder inzetbaar worden of beter toegerust worden op veranderende beroepsvereisten.” Citaat Staatscourant 2016 nr. 50654, 28 september 2016

Het format voor de keuzedelen bood bij de invoering van keuzedelen in het mbo nog niet de mogelijkheid om keuzedelen te ontwikkelen op basis van alleen vaardigheden en kennis. Er is daarom een vertaling gemaakt naar kerntaken en werkprocessen. Hierdoor is in de beschrijving van de keuzedelen de concreetheid zoals beschreven in de standaard van het certificaat Digitale vaardigheden deels verloren gegaan wat soms leidt tot interpretatieverschillen. In het overzicht op de website digivaardig.nu is een koppeling gemaakt met de beschrijving van de keuzedelen. Voor zowel ontwikkelaars van examens als ook voor ontwikkelaars van onderwijs en lesmateriaal blijkt het overzicht een concreet en bruikbaar handvat te zijn. Bij de ontwikkeling van de examens voor de keuzedelen basis en gevorderd heeft bijvoorbeeld Stichting Praktijkleren ook besloten de inhoud van het certificaat onderdeel uit te laten maken van de examenmatrijzen.

Inhoud en niveau

De inhoud van het certificaat Digitale vaardigheden basis en het hieraan verbonden keuzedeel is een echt basisniveau. Zoals bij de uitgangspunten vermeld heeft het tot doel een niveau van digitale vaardigheden te beschrijven die minimaal nodig zijn voor elke werknemer en burger.

De gevorderde variant is ontstaan door te kijken naar verschillende functies en beschrijft een hoger (en/of meer verdiepend) niveau. Voor bepaalde functies geldt dat er extra eisen gesteld worden aan de digitale vaardigheden. Zo zal een secretaresse alle ins- en outs van een tekstverwerkingspakket moeten beheersen en zal een assistent-accountant veel vaardiger moeten zijn met een spreadsheet dan een beveiliger. Het certificaat Digitale vaardigheden gevorderd biedt hiervoor een kapstok en de mogelijkheid om de juiste accenten te leggen.

Wanneer diepgaande kennis vereist is voor een bepaalde functie- of taakuitoefening kan gekozen worden een aanvullende opleiding of training al dan niet in combinatie met aanvullende specifieke certificering. Op deze manier worden de juiste kennis en vaardigheden aangeleerd die ook daadwerkelijk in de beroepspraktijk worden toegepast.

Binnen het mbo bestaat ook het keuzedeel Verdieping Software. Zoals de naam van dit keuzedeel al aangeeft gaat het hier om ‘verdieping’. Dit keuzedeel biedt dan ook de mogelijkheid voor mbo studenten om zich te specialiseren in (aanvullende) specifieke software die nodig kan zijn voor het beroep waarvoor zij opgeleid worden. Bij dit keuzedeel is de insteek ook geweest om gebruik te maken van certificeringsprogramma's van bijvoorbeeld Microsoft en Adobe.

Examens voor de keuzedelen

Examenleverancier Stichting Praktijkleren biedt examens aan voor de keuzedelen Digitale vaardigheden Basis en Digitale vaardigheden Gevorderd. Op basis van de inhoud zoals beschreven in de keuzedelen en de inhoud van certificaat Digitale vaardigheden zijn examenmatrijzen en bijbehorende examens ontwikkeld en gescreend door toetsdeskundigen en inhoudsdeskundigen. De examens zijn mede gebaseerd op de inhoud van het certificaat Digitale vaardigheden en er is aan deze examens een certificaat verbonden. Mbo studenten die slagen voor dit examen beschikken daarmee over het certificaat Keuzedeel Digitale vaardigheden basis of Keuzedeel Digitale vaardigheden gevorderd. Meer informatie over deze examens kunt u vinden op de website van Stichting Praktijkleren. U kunt ook contact opnemen met Evelien Epping, projectleider bij Stichting Praktijkleren: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Voor meer informatie over het certificaat Digitale vaardigheden kunt u contact opnemen met Jeroen Mulder van InAspire: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..